Πώς να καθαρίσετε το φίλτρο της βρύσης από τα άλατα, ακόμη και χωρίς να το λύσετε
Όταν η ροή της βρύσης είναι αδύναμη ή το νερό πετάγεται προς το πλάι, η συνηθέστερη αιτία είναι το μικρό φίλτρο με πλέγμα που είναι τοποθετημένο στο στόμιο της βρύσης, γνωστό ως αεριστήρας ή «περλατόρας», το οποίο έχει φράξει εν μέρει από άλατα ή από άμμο που μεταφέρεται με το νερό. Στις περισσότερες περιπτώσεις αρκεί να το αφήσετε να μουλιάσει σε ένα ήπιο όξινο διάλυμα ενώ παραμένει τοποθετημένο στη βρύση, και να το αφαιρέσετε μόνο αν η ροή παραμένει αδύναμη μετά το μούλιασμα.
- Η αδύναμη ροή ή το νερό που πετάγεται προς το πλάι υποδεικνύουν σχεδόν πάντα ότι το πλέγμα έχει φράξει εν μέρει, όχι ότι υπάρχει πρόβλημα στις υδραυλικές εγκαταστάσεις πριν από τη βρύση.
- Τα άλατα αναγνωρίζονται από τη σκληρή, λευκή ή γκριζωπή κρούστα που δεν φεύγει με ένα ξέβγαλμα· αντίθετα, η άμμος και τα χαλαρά υπολείμματα απομακρύνονται μόνα τους με πιο δυνατή ροή νερού.
- Είναι προτιμότερο να ξεκινήσετε με τη μέθοδο χωρίς αφαίρεση και να προχωρήσετε στην πλήρη αφαίρεση μόνο αν ο καθαρισμός επί τόπου δεν αρκεί.
- Το πρόσθετο φίλτρο από κεραμικό και ενεργό άνθρακα, αν έχει εγκατασταθεί, πρέπει να αντικαθίσταται όταν έρθει η ώρα: δεν προορίζεται να καθαρίζεται όπως ο αεριστήρας.
Αδύναμη ροή ή νερό που πετάγεται προς το πλάι: άλατα ή άμμος;
Πριν επιλέξετε μέθοδο, αξίζει να καταλάβετε τι ακριβώς φράζει το πλέγμα. Τα άλατα σχηματίζονται όταν το σκληρό νερό, που είναι πλούσιο σε ασβέστιο και μαγνήσιο, χάνει το διαλυμένο διοξείδιο του άνθρακα λόγω θερμότητας ή πτώσης της πίεσης: τότε το ανθρακικό ασβέστιο καθιζάνει και αποτίθεται ως συμπαγής κρούστα, με χρώμα από λευκό-γκρι έως ροζ ή καστανοκόκκινο όταν υπάρχουν επίσης ενώσεις σιδήρου (πηγή: Άλατα, Wikipedia). Το ίδιο το σκληρό νερό ορίζεται από την περιεκτικότητά του σε ασβέστιο και μαγνήσιο, ενώ οι επικαθίσεις που αφήνει στις βρύσες και στους σωλήνες αποτελούνται κυρίως από ανθρακικό ασβέστιο, υδροξείδιο του μαγνησίου και θειικό ασβέστιο, και είναι αρκετά συμπαγείς ώστε με τον καιρό να περιορίζουν τη διέλευση του νερού (πηγή: Σκληρό νερό, Wikipedia).
Αντίθετα, η άμμος ή οι κόκκοι ιζήματος που μεταφέρονται από το δίκτυο ύδρευσης δεν προσκολλώνται στο πλέγμα του αεριστήρα: τείνουν να συσσωρεύονται στα πιο λεπτά ανοίγματα, αλλά ένα έντονο ξέβγαλμα, ίσως με μια οδοντόβουρτσα, συχνά τα απομακρύνει χωρίς να χρειαστεί μούλιασμα. Αν, όμως, το πλέγμα παραμένει φραγμένο μετά το ξέβγαλμα και φαίνεται ένα σκληρό στρώμα που δεν φεύγει με ελαφρύ ξύσιμο με το νύχι, τότε πρόκειται σχεδόν σίγουρα για άλατα· σε αυτή την περίπτωση το όξινο μούλιασμα κάνει τη διαφορά.
Η πιο απλή μέθοδος: καθαρισμός του αεριστήρα χωρίς να τον αφαιρέσετε
Ένας από τους πιο πρακτικούς τρόπους για να αντιμετωπίσετε έναν αεριστήρα με επικαθίσεις χωρίς να τον αφαιρέσετε από τη βρύση, χρήσιμος και όταν δεν ξεβιδώνει εύκολα με το χέρι, είναι να γεμίσετε μια μικρή πλαστική σακούλα με λευκό ξίδι ή με αραιό διάλυμα κιτρικού οξέος, να τη δέσετε καλά γύρω από το στόμιο της βρύσης με ένα λαστιχάκι ή δεματικό, ώστε ο αεριστήρας να μείνει εντελώς βυθισμένος, και να αφήσετε το διάλυμα να δράσει (πηγή: Bob Vila, πώς να καθαρίσετε έναν αεριστήρα). Μετά το μούλιασμα, το ελαφρύ τρίψιμο με μια παλιά οδοντόβουρτσα βοηθά να αποκολληθούν τα υπολείμματα της κρούστας· αν η επικάθιση είναι παχιά, είναι αποτελεσματικότερο να επαναλάβετε το μούλιασμα για λίγες ώρες ή όλη τη νύχτα, αντί να ασκήσετε δύναμη, καθώς έτσι κινδυνεύετε μόνο να καταστρέψετε το πλέγμα.
Τόσο το ξίδι όσο και το κιτρικό οξύ πρέπει να χρησιμοποιούνται αραιωμένα, όχι συμπυκνωμένα. Το διάλυμα κιτρικού οξέος σε συγκέντρωση 6% αφαιρεί αποτελεσματικά τις επικαθίσεις από το γυαλί χωρίς να χρειάζεται τρίψιμο, αλλά σε συμπυκνωμένη μορφή ερεθίζει το δέρμα και τα μάτια και ταξινομείται ως διαβρωτικό για τα μέταλλα (πηγή: Κιτρικό οξύ, Wikipedia). Αντίστοιχα, το ξίδι διαλύει αποτελεσματικά τις ορυκτές επικαθίσεις, αλλά μπορεί να διαβρώσει το αλουμίνιο, τον χαλκό και ορισμένα κράματα ανοξείδωτου χάλυβα χαμηλότερης ποιότητας, καθώς και να φθείρει τα ελαστικά παρεμβύσματα αν παραμείνει σε επαφή μαζί τους για πολλή ώρα (πηγή: Ξίδι, Wikipedia). Γι’ αυτό είναι προτιμότερο να αραιώνετε το διάλυμα με νερό και να μην το αφήνετε να δράσει για μέρες: ένα μούλιασμα λίγων ωρών, το οποίο μπορεί να επαναληφθεί, είναι ασφαλέστερο για τις επιχρωμιωμένες επιφάνειες της βρύσης από ένα παρατεταμένο μούλιασμα με αδιάλυτο προϊόν.
Πότε συμφέρει να αφαιρέσετε τον αεριστήρα
Αν μετά από ένα ή δύο μουλιάσματα η ροή παραμένει αδύναμη, το επόμενο βήμα είναι να αφαιρέσετε τον αεριστήρα και να καθαρίσετε τα εξαρτήματά του ξεχωριστά. Ξεβιδώστε τον αεριστήρα με το χέρι ή, αν είναι πολύ σφιχτός, με μια πένσα· σε αυτή την περίπτωση, είναι προτιμότερο να τυλίξετε πρώτα τον ίδιο τον αεριστήρα με ένα κομμάτι κολλητικής ταινίας και μετά να τον πιάσετε με την πένσα, ώστε τα μεταλλικά δόντια να μη γρατζουνίσουν το χρώμιο ή το βουρτσισμένο φινίρισμα της βρύσης. Αφού τον αφαιρέσετε, χωρίστε τους μικρούς δίσκους με το πλέγμα και αφήστε τους να μουλιάσουν σε ξίδι για είκοσι ή τριάντα λεπτά, ώστε να διαλυθούν τα πιο επίμονα υπολείμματα πριν τους τρίψετε, τους ξεβγάλετε και επανασυναρμολογήσετε τα πάντα (πηγή: Bob Vila, πώς να καθαρίσετε έναν αεριστήρα).
Όσο ο αεριστήρας είναι αφαιρεμένος, αξίζει επίσης να ελέγξετε την κατάσταση των εσωτερικών εξαρτημάτων. Αν ο δίσκος περιορισμού ροής ή το πλέγμα είναι παραμορφωμένα ή σπασμένα και όχι απλώς γεμάτα άλατα, ο καθαρισμός τους δεν θα αποκαταστήσει την ομαλή ροή: σε αυτή την περίπτωση, η αντικατάσταση του αεριστήρα είναι η πιο αξιόπιστη λύση, επειδή ένα εξάρτημα που έχει υποστεί ζημιά δεν ανακτά τη λειτουργία του με το μούλιασμα, όσο κι αν διαρκέσει (πηγή: Bob Vila, πώς να καθαρίσετε έναν αεριστήρα).
Αν ο αεριστήρας έχει κολλήσει ή είναι ενσωματωμένος
Ορισμένες βρύσες, ιδίως όσες έχουν αποσπώμενο στόμιο ή στόμιο ενσωματωμένο στο ίδιο το σώμα του μίκτη, διαθέτουν αεριστήρα που δεν ξεβιδώνει με το χέρι και μπορεί να φαίνεται ότι έχει κολλήσει από τα ίδια τα άλατα που θέλετε να αφαιρέσετε. Σε αυτή την ειδική περίπτωση, με τα κατάλληλα εργαλεία και τις απαραίτητες προφυλάξεις για να μην καταστρέψετε το σπείρωμα, είναι προτιμότερο να ακολουθήσετε τον ειδικό οδηγό για το πώς να αφαιρέσετε έναν ενσωματωμένο ή κολλημένο αεριστήρα, ο οποίος καλύπτει ακριβώς την αφαίρεση στις πιο δύσκολες περιπτώσεις.
Πόσο συχνά πρέπει να επαναλαμβάνετε τον καθαρισμό
Δεν υπάρχει ένα διάστημα που να ισχύει για όλα τα σπίτια, επειδή η ταχύτητα με την οποία σχηματίζονται ξανά τα άλατα εξαρτάται από τη σκληρότητα του νερού στην περιοχή: όσο πιο σκληρό είναι το νερό, τόσο πιο γρήγορα σχηματίζεται ξανά η κρούστα μετά τον καθαρισμό. Ο πιο αξιόπιστος οδηγός είναι να παρατηρείτε τη ροή αντί να ακολουθείτε ένα σταθερό πρόγραμμα: μόλις παρατηρήσετε ότι το νερό τρέχει πιο αδύναμα ή αρχίζει να πετάγεται προς το πλάι, είναι ώρα να επαναλάβετε το μούλιασμα, προτού η απόφραξη γίνει πλήρης. Σε μια περιοχή όπου είναι γνωστό ότι το νερό είναι σκληρό, οι λίγο συχνότεροι έλεγχοι αποτρέπουν την πλήρη απόφραξη, η οποία απαιτεί αφαίρεση του αεριστήρα.
Αεριστήρας και πρόσθετο φίλτρο από κεραμικό και ενεργό άνθρακα: δύο διαφορετικές εργασίες συντήρησης
Αν έχετε εγκαταστήσει πρόσθετο φίλτρο στη βρύση, όπως το Hydrion Φίλτρο βρύσης με κεραμικό και ενεργό άνθρακα, πρέπει να ξεχωρίζετε τις δύο εργασίες συντήρησης. Ο αεριστήρας καθαρίζεται όπως περιγράφεται παραπάνω, επειδή ο ρόλος του είναι μόνο να διασπά τη ροή σε μικρές φυσαλίδες αέρα και να συγκρατεί τα χονδρότερα σωματίδια· το φυσίγγιο του φίλτρου, αντίθετα, είναι αναλώσιμο και δεν πρέπει να αφαιρείται και να τρίβεται, αλλά να αντικαθίσταται όταν μειώνεται η ροή. Στις προδιαγραφές του προϊόντος αναφέρεται ότι το φυσίγγιο διαρκεί περίπου έξι μήνες, ανάλογα με την ποιότητα του νερού και την ποσότητα που φιλτράρεται, και συνιστάται να ελέγχετε τακτικά τη ροή και να αντικαθιστάτε το φυσίγγιο όταν χρειάζεται, όχι να προσπαθείτε να το καθαρίσετε.
Αξίζει επίσης να είμαστε σαφείς σχετικά με το τι κάνει και τι δεν κάνει αυτός ο τύπος φιλτραρίσματος. Σύμφωνα με τις προδιαγραφές του προϊόντος, το κεραμικό στρώμα συγκρατεί τα σωματίδια και ο ενεργός άνθρακας βοηθά στη βελτίωση της γεύσης και της οσμής του νερού του δικτύου που σχετίζονται με το χλώριο· κανένα από τα δύο δεν μειώνει τη σκληρότητα του νερού ή την περιεκτικότητά του σε διαλυμένα άλατα, επομένως η παρουσία του φίλτρου δεν καταργεί την ανάγκη να καθαρίζετε τον αεριστήρα από τα άλατα με τη μέθοδο που περιγράφηκε παραπάνω. Για μια πιο αναλυτική σύγκριση σχετικά με το τι μπορεί και τι δεν μπορεί να κάνει ένα φίλτρο άνθρακα ή κεραμικό ενάντια στα άλατα, ο οδηγός για τα φίλτρα κατά των αλάτων στη βρύση εξηγεί αναλυτικά αυτή τη διάκριση, ενώ όσοι θέλουν να καταλάβουν καλύτερα τι μετρά η περιεκτικότητα του νερού σε διαλυμένα άλατα μπορούν να διαβάσουν την εξήγηση για τα TDS στο νερό, που έχει ήδη δημοσιευτεί στο ιστολόγιο.