Τι κάνει το νερό με υδρογόνο στο σώμα; Απορρόφηση, κατανομή και εκπνοή

Όταν πίνετε νερό με υδρογόνο, το διαλυμένο αέριο υδρογόνο δεν χωνεύεται όπως η τροφή. Μέσα σε λίγα λεπτά περνά από το έντερό σας στην κυκλοφορία του αίματος, μεταφέρεται σε όλο το σώμα και αποβάλλεται ξανά με την αναπνοή σας περίπου μέσα στην επόμενη ώρα. Οι ερευνητές έχουν χαρτογραφήσει αυτή τη διαδρομή μετρώντας το υδρογόνο στην εκπνοή σε μελέτες σε ανθρώπους και, σε έρευνες σε ζώα, απευθείας στους ιστούς των οργάνων. Έτσι απαντούν στο ερώτημα πόσο γρήγορα εισέρχεται το αέριο, πού πηγαίνει και πόσο γρήγορα απομακρύνεται — ένα πιο περιορισμένο ερώτημα από το αν το νερό με υδρογόνο αλλάζει το πώς αισθάνεστε ή βελτιώνει κάποιο μετρήσιμο αποτέλεσμα για την υγεία, που αποτελεί ξεχωριστό πεδίο έρευνας και δεν εξετάζεται σε αυτό το άρθρο.

Για μια ευρύτερη εισαγωγή στο τι είναι το νερό με υδρογόνο και πώς παρασκευάζεται, αυτή η εισαγωγή στο νερό με υδρογόνο καλύπτει τα βασικά. Αν σας ενδιαφέρει περισσότερο η συσκευή και όχι τι συμβαίνει αφού το πιείτε, το πώς λειτουργούν τα μπουκάλια νερού με υδρογόνο εξηγεί τη διαδικασία ηλεκτρόλυσης που χρησιμοποιούν τα μπουκάλια για να διαλύσουν το αέριο.

• Το υδρογόνο στην εκπνοή αυξάνεται γρήγορα μετά την κατανάλωση νερού με υδρογόνο, συνήθως φτάνοντας στο μέγιστο περίπου σε 10 έως 15 λεπτά, ενώ η υψηλότερη συγκέντρωση υδρογόνου στο νερό προκαλεί μεγαλύτερη και πιο παρατεταμένη αύξηση.
• Έρευνες σε ζώα που μέτρησαν το υδρογόνο απευθείας μέσα στα όργανα έδειξαν ότι φτάνει σε ιστούς όπως ο σπλήνας, το λεπτό έντερο και το πάγκρεας μέσα σε περίπου πέντε λεπτά από τη χορήγηση από το στόμα.
• Το αέριο δεν φαίνεται να συσσωρεύεται στο σώμα. Το υδρογόνο στην εκπνοή επιστρέφει κοντά στο αρχικό του επίπεδο μέσα σε περίπου μία ώρα, σε συμφωνία με τη σταθερή μείωση που παρατηρήθηκε στις μετρήσεις των ιστών.
• Κανένα από αυτά τα ευρήματα δεν μετρά αν το νερό με υδρογόνο προσφέρει αποδεδειγμένο όφελος για την υγεία. Περιγράφει πού μεταφέρεται το αέριο και πόσο παραμένει, κάτι διαφορετικό από το ερώτημα αν είναι αποτελεσματικό.

Πώς περνά το υδρογόνο από το ποτήρι στην κυκλοφορία του αίματος

Το υδρογόνο που είναι διαλυμένο στο νερό είναι αέριο, όχι θρεπτικό συστατικό που διασπά το πεπτικό σας σύστημα. Επειδή τα αέρια περνούν εύκολα μέσα από το λεπτό τοίχωμα του εντέρου, μπορεί να διαχυθεί από τον πεπτικό σωλήνα στα μικρά αιμοφόρα αγγεία κάτω από την επιφάνειά του σχεδόν αμέσως μόλις φτάσει εκεί και στη συνέχεια να μεταφερθεί όπου το πηγαίνει το αίμα. Είναι δύσκολο να επιβεβαιωθεί αυτό σε έναν ζωντανό άνθρωπο χωρίς επεμβατικές εξετάσεις, γι’ αυτό οι ερευνητές χρησιμοποιούν μια καθιερωμένη εναλλακτική μέθοδο: μετρούν τη συγκέντρωση υδρογόνου στην εκπνοή, χρησιμοποιώντας την ίδια βασική τεχνική που εφαρμόζεται στις αναπνευστικές δοκιμασίες για τη δυσανεξία στη λακτόζη.

Μια ελεγχόμενη μελέτη σε υγιείς ενήλικες το εξέτασε άμεσα. Οι συμμετέχοντες ήπιαν νερό πλούσιο σε υδρογόνο και, σε διαφορετική περίσταση, απεσταγμένο νερό για σύγκριση. Στη συνέχεια, μετρήθηκε η αναπνοή τους σε τακτά διαστήματα (πηγή: Shimouchi et al., Biomarker Insights, 2009). Το υδρογόνο στην εκπνοή αυξήθηκε γρήγορα μετά την κατανάλωση νερού με υδρογόνο, ενώ δεν αυξήθηκε καθόλου μετά το απεσταγμένο νερό. Αυτή η διαφορά στηρίζει την άποψη ότι το υδρογόνο απορροφάται άμεσα, αντί να πρόκειται για αέριο που βρισκόταν ήδη στο έντερο για κάποιον άλλο λόγο.

Γιατί είναι ευκολότερη η μέτρηση στην αναπνοή και όχι στο αίμα

Μόλις το αέριο υδρογόνο περάσει στην κυκλοφορία του αίματος, φτάνει τελικά στους πνεύμονες και αποβάλλεται με τον αέρα που εκπνέετε, περίπου όπως το διοξείδιο του άνθρακα. Η δειγματοληψία της αναπνοής είναι μη επεμβατική και μπορεί να επαναλαμβάνεται κάθε λίγα λεπτά. Έτσι αποτελεί έναν πρακτικό τρόπο παρακολούθησης ενός αερίου, για το οποίο διαφορετικά θα χρειάζονταν επανειλημμένες αιμοληψίες προκειμένου να καταγραφεί η πορεία του με την πάροδο του χρόνου.

Πώς διαφέρει από το υδρογόνο που παράγουν τα βακτήρια του εντέρου

Τα βακτήρια του παχέος εντέρου παράγουν επίσης αέριο υδρογόνο ως φυσιολογικό παραπροϊόν της ζύμωσης ορισμένων υδατανθράκων, και αυτή η πηγή εμφανίζεται επίσης στις αναπνευστικές δοκιμασίες, πιο συχνά στις εξετάσεις για δυσανεξία στη λακτόζη. Τα δύο μοτίβα διαφέρουν: στην ίδια μελέτη, η χορήγηση γάλακτος σε κάποιον που δεν μπορούσε να χωνέψει τη λακτόζη προκάλεσε αργή, παρατεταμένη αύξηση του υδρογόνου στην εκπνοή, η οποία συνεχιζόταν για ώρες, καθώς τα βακτήρια ζύμωναν σταδιακά τη λακτόζη που δεν είχε χωνευτεί. Η κατανάλωση νερού με υδρογόνο δεν έμοιαζε καθόλου με αυτό. Το υδρογόνο εμφανίστηκε γρήγορα και απομακρύνθηκε γρήγορα, κάτι που συνάδει με αέριο ήδη διαλυμένο στο νερό, το οποίο διαχέεται απευθείας στην κυκλοφορία του αίματος, αντί να παράγεται σταδιακά κατά την πέψη πιο κάτω στον πεπτικό σωλήνα.

Πόσο γρήγορα εμφανίζεται: τα πρώτα 15 λεπτά

Στην ίδια μελέτη, το υδρογόνο στην εκπνοή έφτασε στο μέγιστο περίπου 10 έως 15 λεπτά αφότου οι συμμετέχοντες ήπιαν νερό με υδρογόνο, αγγίζοντας περίπου τα 40 μέρη ανά εκατομμύριο στην υψηλότερη συγκέντρωση που εξετάστηκε. Πρόκειται για μια γρήγορη αύξηση και μείωση, όχι για αργή συσσώρευση: το αέριο εμφανίζεται γρήγορα, φτάνει στο υψηλότερο σημείο του μέσα σε περίπου ένα τέταρτο της ώρας και στη συνέχεια αρχίζει να μειώνεται.

Σημασία είχε και η ποσότητα υδρογόνου που ήταν διαλυμένη στο νερό. Τόσο η μέγιστη ένδειξη υδρογόνου στην εκπνοή όσο και η συνολική ποσότητα υδρογόνου που εκπνεύστηκε κατά τη διάρκεια ολόκληρης της περιόδου της δοκιμής αυξήθηκαν καθώς αυξανόταν η συγκέντρωση υδρογόνου στο νερό, με αρκετά ισχυρή στατιστική συσχέτιση και στις δύο περιπτώσεις. Με απλά λόγια, το νερό με περισσότερο διαλυμένο υδρογόνο προκάλεσε μεγαλύτερη απόκριση, αντί για την ίδια σταθερή απόκριση.

Τι σημαίνει εδώ «δοσοεξαρτώμενη»

Μια δοσοεξαρτώμενη απόκριση σημαίνει ότι η μετρούμενη αντίδραση ακολουθεί την ποσότητα που χορηγείται, αντί να φτάνει στο ίδιο ανώτατο όριο ανεξάρτητα από τη δόση. Εδώ, αυτό φάνηκε ως αναλογικά υψηλότερη και πιο παρατεταμένη καμπύλη υδρογόνου στην εκπνοή όταν το νερό περιείχε περισσότερο διαλυμένο αέριο, τουλάχιστον στις συγκεντρώσεις που εξέτασε πράγματι η μελέτη. Δεν δείχνει τι συμβαίνει με ποσότητες έξω από αυτό το εύρος και δεν αποτελεί ισχυρισμό για το τι κάνει το σώμα με το υδρογόνο αφού απορροφηθεί.

Πού πηγαίνει το υδρογόνο: τι έχουν μετρήσει μελέτες σε ζωικούς ιστούς

Οι μετρήσεις στην αναπνοή δείχνουν πόσο υδρογόνο αποβάλλεται από το σώμα, αλλά όχι πού βρίσκεται στο μεταξύ. Για να απαντήσουν σε αυτό, οι ερευνητές έχουν στραφεί σε μελέτες σε ζώα, όπου είναι δυνατή η άμεση δειγματοληψία ιστών. Σε μια μελέτη που αναφέρεται συχνά, μετρήθηκε η συγκέντρωση υδρογόνου στο αίμα και σε οκτώ όργανα αρουραίων — στο ήπαρ, στους νεφρούς, στην καρδιά, στον σπλήνα, στο πάγκρεας, στα έντερα, στους μύες και στον εγκέφαλο — αφού χορηγήθηκε υδρογόνο από το στόμα, με ένεση ή μέσω εισπνοής (πηγή: Liu et al., Scientific Reports, 2014).

Μετά τη χορήγηση από το στόμα, η συγκέντρωση υδρογόνου στους ιστούς έφτασε στο μέγιστο σε περίπου πέντε λεπτά. Ο σπλήνας, το λεπτό έντερο και το πάγκρεας εμφάνισαν τις υψηλότερες μετρημένες συγκεντρώσεις, καθεμία πάνω από 300 PPB ανά γραμμάριο ιστού, πριν αρχίσουν να μειώνονται σταθερά. Αυτό έχει σημασία, επειδή δείχνει ότι το αέριο φτάνει σε όργανα πολύ πέρα από τον πεπτικό σωλήνα από τον οποίο διαχύθηκε αρχικά.

Γιατί η οδός χορήγησης αλλάζει το μοτίβο

Η οδός μέσω της οποίας εισήλθε το υδρογόνο άλλαξε τη μορφή της καμπύλης. Η απευθείας ένεσή του σε φλέβα οδήγησε στην ταχύτερη κορύφωση, σε περίπου ένα λεπτό, αλλά οι συγκεντρώσεις που μετρήθηκαν σε όλους τους ιστούς παρέμειναν συγκριτικά χαμηλές, κάτω από 35 PPB ανά γραμμάριο. Η εισπνοή αερίου υδρογόνου 4% λειτούργησε διαφορετικά: τα επίπεδα στους ιστούς αυξήθηκαν πιο αργά απ’ ό,τι με τη χορήγηση από το στόμα ή την ένεση, αλλά παρέμειναν αυξημένα για τουλάχιστον 60 λεπτά, περισσότερο απ’ ό,τι με τις άλλες δύο οδούς. Με άλλα λόγια, ο τρόπος με τον οποίο εισέρχεται το υδρογόνο στο σώμα καθορίζει πόσο γρήγορα εμφανίζεται στους ιστούς και πόσο παραμένει εκεί, όχι μόνο πόσο φτάνει τελικά — μια διάκριση που αναλύεται διεξοδικά στο άρθρο που συγκρίνει την εισπνοή υδρογόνου με την κατανάλωση νερού με υδρογόνο.

Τι δεν δείχνει αυτή η μελέτη για τους ανθρώπους

Αυτά τα δεδομένα για την κατανομή στους ιστούς προέρχονται από αρουραίους και η φυσιολογία των αρουραίων, συμπεριλαμβανομένου του μεταβολικού ρυθμού και του μεγέθους των οργάνων σε σχέση με το σωματικό βάρος, διαφέρει αρκετά από την ανθρώπινη φυσιολογία, ώστε να μην πρέπει να θεωρείται δεδομένο ότι οι ακριβείς συγκεντρώσεις ή ο χρονισμός ισχύουν αμετάβλητα και για τους ανθρώπους. Αυτό που υποστηρίζει η μελέτη είναι η γενικότερη διαπίστωση ότι το διαλυμένο υδρογόνο δεν περιορίζεται στο έντερο και στους πνεύμονες· φτάνει και σε άλλους ιστούς μέσω της κυκλοφορίας του αίματος. Για να επιβεβαιωθούν οι συγκεκριμένοι αριθμοί σε ανθρώπους, θα απαιτούνταν ανάλογη δειγματοληψία ιστών, η οποία είναι πολύ πιο επεμβατική και δεν έχει πραγματοποιηθεί με τον ίδιο τρόπο.

Πόσο γρήγορα απομακρύνεται

Στη μελέτη αναπνοής σε ανθρώπους, το υδρογόνο στην εκπνοή μετά την κατανάλωση νερού με υδρογόνο είχε σχεδόν επιστρέψει στο αρχικό του επίπεδο μέσα σε περίπου 60 λεπτά από την κατανάλωση. Αυτό το χρονικό πλαίσιο συμφωνεί με την εικόνα των ιστών από τη μελέτη σε αρουραίους: οι συγκεντρώσεις κορυφώνονται μέσα σε λίγα λεπτά και στη συνέχεια μειώνονται σταθερά, αντί να συσσωρεύονται με επαναλαμβανόμενη έκθεση.

Αυτό το μοτίβο συνάδει με τη φύση του αερίου υδρογόνου: είναι ένα μικρό, χημικά απλό μόριο που δεν φαίνεται να αποθηκεύεται στο σώμα όπως αποθηκεύονται οι λιποδιαλυτές ενώσεις ή τα μέταλλα. Το υδρογόνο που δεν χρησιμοποιείται ή δεν αντιδρά χημικά αποβάλλεται με την εκπνοή, και ολόκληρος ο κύκλος, από την κατανάλωση έως την απομάκρυνσή του, ολοκληρώνεται περίπου μέσα σε μία ώρα, σύμφωνα με τις μετρήσεις που είναι διαθέσιμες μέχρι στιγμής.

Τι σας λέει και τι δεν σας λέει αυτό το χρονικό πλαίσιο

Αξίζει να είμαστε ακριβείς σχετικά με το τι τεκμηριώνει αυτό το χρονικό πλαίσιο, από την απορρόφηση έως την εκπνοή. Δείχνει ότι το αέριο υδρογόνο που είναι διαλυμένο στο νερό απορροφάται γρήγορα, φτάνει σε ιστούς πέρα από τον πεπτικό σωλήνα και απομακρύνεται από το σώμα μέσα σε περίπου μία ώρα. Πρόκειται για μια πραγματική, μετρημένη φυσιολογική διαδικασία. Από μόνο του, όμως, αυτό δεν αποτελεί απόδειξη ότι η κατανάλωση νερού με υδρογόνο αλλάζει το πώς αισθάνεστε, βελτιώνει κάποιον συγκεκριμένο δείκτη υγείας ή θεραπεύει ή προλαμβάνει οποιαδήποτε πάθηση. Οι μελέτες που αναφέρονται εδώ μέτρησαν πού πηγαίνει το αέριο και πόσο παραμένει· δεν σχεδιάστηκαν για να μετρήσουν κλινικά αποτελέσματα, ενώ τα περισσότερα στοιχεία για την κατανομή του στα όργανα προέρχονται από ζώα και όχι από ανθρώπους.

Αν θέλετε να μάθετε πόσο νερό με υδρογόνο πίνουν πράγματι οι άνθρωποι σε ερευνητικές μελέτες και πόσο συχνά, αυτό είναι ένα ξεχωριστό ερώτημα που καλύπτεται σε μια ειδική ανάλυση των ποσοτήτων που χρησιμοποιούνται στις μελέτες για το νερό με υδρογόνο. Και αν θέλετε ένα γενικό πλαίσιο για να αξιολογείτε πόσο ισχυρή είναι οποιαδήποτε μελέτη για το νερό με υδρογόνο, συμπεριλαμβανομένου του μεγέθους του δείγματος και του ποιος τη χρηματοδότησε, ένας οδηγός για την ανάγνωση ερευνών σχετικά με το νερό με υδρογόνο τα αναλύει λεπτομερέστερα απ’ όσο είναι δυνατόν εδώ.

Αν συγκρίνετε τρόπους κατανάλωσης νερού με υδρογόνο

Επειδή η ποσότητα υδρογόνου που φτάνει πραγματικά στο σώμα σας ξεκινά από την ποσότητα που είναι εξαρχής διαλυμένη στο νερό, το πρακτικό ερώτημα αν σκέφτεστε να το δοκιμάσετε δεν είναι ποιο προϊόν ακούγεται πιο εντυπωσιακό, αλλά ποιο αναφέρει συγκέντρωση που μπορείτε να ελέγξετε. Το νερό με υδρογόνο μπορεί να παραχθεί με μπουκάλι ηλεκτρόλυσης, με κανάτα που επεξεργάζεται μεγαλύτερη ποσότητα κάθε φορά ή με διαλυτή ταμπλέτα που ρίχνετε σε οποιοδήποτε ποτήρι· καθένα από αυτά αποτελεί απλώς έναν διαφορετικό τρόπο παραγωγής του διαλυμένου αερίου που συζητείται σε όλο αυτό το άρθρο.

Η ίδια λογική ισχύει για όλες τις μορφές: για να συγκρίνετε ένα μπουκάλι, μια κανάτα ή διαλυτές ταμπλέτες, ελέγξτε τη συγκέντρωση που αναφέρει το καθένα και τον τρόπο μέτρησής της, αντί να θεωρείτε ότι κάποια μορφή είναι εκ φύσεως ανώτερη από τις άλλες.

Η συλλογή νερού με υδρογόνο παρουσιάζει τις διαθέσιμες μορφές και την αναφερόμενη απόδοσή τους, αν θέλετε να συγκρίνετε τις προδιαγραφές δίπλα δίπλα πριν αποφασίσετε αν κάποια από αυτές ταιριάζει στον τρόπο που θα τη χρησιμοποιούσατε.